Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan “Global Critical Minerals Outlook” raporu, küresel sanayi için korkutucu bir senaryoyu ortaya koydu.
Rapora göre, Çin’in yüksek teknoloji, otomotiv, savunma ve enerji sektörlerinin can damarı olan nadir toprak elementleri ile grafite yönelik planladığı ihracat kısıtlamaları tamamen yürürlüğe girerse, Çin dışındaki ülkelerde tam 6.5 trilyon dolarlık üretim devasa bir tedarik riskiyle karşı karşıya kalacak.
Bu faturanın yaklaşık yarısının ise doğrudan ABD ve Avrupa ekonomilerine kesileceği öngörülüyor. Uzmanlar böyle bir durumun küresel ekonomi için felaketle sonuçlanabileceğini belirtiyor.
KISITLAMA ÜRETİMİ FELÇ EDEBİLİR
Özellikle elektrikli araç bataryalarında kritik öneme sahip olan işlenmiş grafit pazarının yüzde 90’ından fazlasını elinde tutan Pekin yönetiminin olası bir ticari engellemesi, sadece batarya ve enerji depolama sektöründe yıllık 300 milyar dolarlık üretimi felç edebilir.
Son yıllarda Çin’in uyguladığı ihracat kontrollerinin üç katına çıkmasıyla lityum, kobalt ve bakır gibi kritik mineral fiyatlarında fahiş artışlar yaşanırken; Batılı ülkeler bu tehdide karşı alternatif tedarik zincirleri kurmak için düğmeye bastı.
Gelişmiş ekonomilerin mineral projelerine yönelik kamu finansmanı taahhütleri 65 milyar dolara ulaşırken, ABD ve Malezya’daki yeni rafineri yatırımları sayesinde Çin’in pazardaki payı yüzde 90’dan yüzde 85’e geriledi. Uzmanlar, projelerin zamanında tamamlanması halinde Pekin’in bu küresel tekelinin 2035’e kadar yüzde 70’e düşebileceğini belirtiyor.
